Kiş tarifini tam yazacaktım ki yine aklıma geldi. Size de sorayım. Hiç merak ettiniz mi – belki de biliyorsunuzdur ama ben tam cevabı bilmiyordum – tart, turta, pay, tartolet ve kiş arasındaki farkları. Tek bildiğim kimisi tatlı kimisi tuzlu kimisi de her iki çeşitte olur idi. Biraz araştırdım bakın neler buldum.
Önce turtadan başlıyalım.
Turta, İtalyanca kek anlamına gelen “torta” kelimesinden geliyormuş. Turtaları turta kalıplarında hazırlıyoruz. Kenarları olan, içine krema ya da meyve koyarak pişirdiğimiz, üzerini tamamen kapatarak pişerebildiğimiz gibi parça parça kapatıp ya da olmadı tamamen üstü açık da pişerebildiğimiz bir tatlı türü.
Tart, kökeni Fransızca “tarte” kelimesinden geliyormuş. Bir çeşit meyveli pizza diyebiliriz aslında. Alt tabanı daha ince, kalıpta ya da kalıp kullanmadan yağlı kağıt üzerinde pişirilen, üzerine meyve parçaları konan bir çeşit tatlı. Tart hamurunda yumurta olabilir de olmayabilirde.
Tartölet’i diğerlerinden ayırmak kolay. Küçük tartlar. Pastanelerde sık sık rastladığımız kıtır hamur üzerine krema ve çiğ meyvelerin yerleştirildiği, onun üzerine de meyvelerin kararmaması için jöle dökülen küçük tatlılar. Tek lokmalık oluyorlar çoğu zaman ya da tek kişilik.
Pay dediğimiz şey ise farklı bir tatlı türü değil, turtanın ta kendisi. İngilizce “pie” kelimesinin türkçe okunuşu. Aynı tatlı için bazıları İtalyanca torta’yı, bazıları da İngilizce pie’ı Türkçe okunuşuyla kullanmayı seçmiş sanıyorum.
Kiş, orjinal adıyla “quiche” Fransız mutfağına çok bilinen bir tatır. Ince hamurun üzerine çeşitli sebze veya et ürünleri ile hazırlanabilen lezzettir. Hamurunda mutlaka yumurta kullanılır.
Kaynaklar:
Bu kadar gastronomi bilgisindan sonra besleyici ve lezzetli bir kiş tarifi vereyim. Hazırlık aşaması biraz zaman alıyor ama yapımı oldukça basit. Lezzeti ise tarifsiz dersem bunu denemeye ikna etmiş olurum sanıyorum.
Tarifimiz sevgili Fatmacığımdan. Normalde misafirlerime önceden denemediğim yani kendimize yapmadığım bir tarifi yapmam. Sonuç fiyasko olur diye. Bunda ne hikmetse öyle bir kaygım olmadı. Direk mutfağa girdim ve yaptım.
Malzemeler:
Hamuru için:
- 100 gr. tereyağ – mutfak terazisinde ölçebilirsiniz, yoksa hemen bir tane edinmenizi tavsiye ederim.
- 2 yemek kaşığı yoğurt
- 1 tane yumurta
- yarım paket kabartma tozu
- tuz
- küçük bir çay bardağı kadar sıvıyağ
- aldığı kadar un
İç malzemesi:
- Yarım kilo ıspanak
- kuru soğan
- kaşar peynir
- arzuya göre pastırma
Beşamel sos için:
- 2 yemek kaşığı un
- 2 yemek kaşığı tereyağ
- 2-2,5 su bardağı süt
- kaşar peynir rendesi
Yapılışı:
- Hamur malzemesini bir kaba alıp ve güzelce yoğuralım.
- Yağlanmış fırın tepsisine düzgünce yayalım.
- Ispanakları bol suyla yıkayıp ince ince kıyalım.
- Soğanları kavurup ve ıspanakların suyunu iyice elimizle sıkarak soğanların üzerine ekleyip ve harlı ateşte suyunu bırakmadan pişirelim.
- Ispanakların içine kaşar peyniri rendeleyip ve karıştırıp hamurun üzerine yayalım.
- Arzuya göre pastırmaları dizelim.
- Diğer yanda erittiğimiz tereyağında unu kokusu çıkana kadar kavurup sütü yavaş yavaş ekleyip karıştıralım. Sos kıvamına gelene kadar ocakta pişirelim. Beşamal sosumuz böylece hazır.
- Üzerlerine hazırladığımız bu sosu döküp ve fırınlayalım.
- Üzeri kızarana kadar pişirelim.
- Bir kenarda kaşar peynir rendesi hazır bulunsun servise yakın pişmiş kişimizin üzerine kaşar rendesi serpip tekrar kaşarlar eriyip kızarana kadar fırınlayalım.
- Fırından çıkarır çıkarmaz servis yapmayıp birkaç dakika beklersek çok daha iyi oluyor. Hem yenecek sıcaklığa gelmiş olur hem de kiş biraz kendini çeker.
Afiyet Olsun!
. Eşim patatesin her türlüsüne, kızım kızartmasına ben de salatalarına bayılıyorum. Gelen misafirlerimde bu patates aşkından nasibini alıyor. Laf aramızda bugünda misafirler vardı ve bilin bakalım menü de ne vardı? Tabii patatesli bir tarif daha…Onunla ilgil yazıyı da yakında yazarım umarım.
